ZROZUM CZYM JEST STRES I PRZESTAŃ SIĘ STRESOWAĆ

Jesteś zestresowany pandemią która dopadła cały świat? Zamartwiasz się, masz nawracające niepokojące myśli nie potrafisz sobie sam/sama poradzić. Spróbuję przybliżyć Ci mechanizm funkcjonowania mózgu i dzięki temu łatwiej będzie Ci zrozumieć stres, a jeżeli go zrozumiesz, to być może zmienisz nastawiania do niego.

Najpierw trochę biologii. Skąd się bierze stres? A właściwie to lęk niepokój i strach? to jadra podstawne, które znajdują się w pobliżu środka mózgu i otaczają głęboki układ limbiczny, który w mózgu odpowiada za emocje. Odpowiadają za integracje uczuć i ruchu, za tłumienie niepożądanych zachowań motorycznych, za wzmocnienie motywacji i regulują uczucie przyjemności i euforii. Kiedy ten obszar w mózgu jest nadaktywny to wtedy stres będzie Cię przytłaczał, czyli w sytuacji stresowej będziesz zastygał( tzw. objaw zamrożenia) . Kiedy jądra podstawne mają niską aktywność to stres wtedy popycha do działania.

Analizując dalej prace naszego mózgu zastanówmy się jak współpracuje uklad limbiczny z korą przedczołową i co dla nas z tego wynika. Daniel Siegel psychiatra i pionier neurobiologi interpersonalnej stwierdził, że to jak reagujemy na stres zależy od tego jak w dzieciństwie odnosili się do nas nasi opiekunowie. Jeżeli byłeś dzieckiem, którego rodzice czy opiekunowie otaczali troską i zrozumieniem. to wytworzyły się w Tobie zdolności rozumienia własnych uczuć i przekazywania ich otoczeniu. Jako dziecko szybko się uczyłeś, że Twoje uczucia się liczą, że są ważne. A jeżeli czujesz , że Twoje uczucia są ważne, to wzrasta Twoje zaufanie do siebie. Lepiej potrafisz uspokoić swoje własne emocje i wyznaczać granice. Nawet jeśli nie masz tego czego potrzebujesz, to nie masz wrażenia, że świat się kończy. ( jeżeli jest choroba, szaleje wirus. to zrozumiesz że nie możesz mieć tego wszystkiego co byś chciał- w obecnym przypadki jest kwarantanna). ale zrozumiesz że musisz zachować wszystkie możliwe środki ostrożności, znasz swoje granice i jesteś w stanie bez problemu z ta sytuacja się pogodzić czyli np jest zakaz wychodzenia z domu, albo wiesz, że jesteś chory i musisz poddać si terapii, leczeniu. I jak to wygląda w mózgu? Tzn. masz lepiej rozwiniętą korę przedczołową i bardziej zintegrowane sieci neuronowe w mózgu. Bezpieczne przywiązanie do opiekunów, rodziców, jakie wytworzyło się gdy byłeś dzieckiem, sprzyja to powstawaniu w mózgu sieci neuronowych, które łączą korę przedczołową z ciałem migdałowatym, które znajduje się w układzie limbicznym w taki sposób,że informacje mogą swobodnie między nimi przepływać. Jeżeli jednak jesteś osobą, która w dzieciństwie nie doświadczyła bezpiecznego przywiązania od rodziców to połączenia te są gorzej zintegrowane. Jeżeli ich nie będziesz wzmacniać to będziesz miał w trudności w reagowaniu na stres. Ale to nie jest koniec świata. jesteś już teraz dorosły i odpowiedzialny za swoje życie, to możesz zrobić coś w tym kierunku dla siebie. Jeżeli masz przyjaciół, partnerów, terapeutów czy cochów, którzy są w stanie zapewnić Ci wsparcie emocjonalne, pomagają Ci lepiej zrozumieć siebie – to korzystaj z ich pomocy ile się da. Możesz zacząć pracować nad sobą od teraz. ZACZNIJ JUŻ.

Jeżeli jest tak, Że masz mniej zaawansowane połączenia pomiędzy neuronami, to Twoja reakcja na stres jest też mniej zintegrowana i nieskoordynowana. Możesz logicznie myśleć, ale już nie zwracać uwagi na emocje spowodowane np. teraz epidemia. Kiedy czujesz się zestresowany starasz się natychmiast rozwiązać problem, a nie pozwalasz sobie na zrozumienie zaistniałej sytuacji, tego co czujesz i jakie masz potrzeby. I wtedy Twoja reakcja stresowa jest nieskuteczna. Albo inne podejście: możesz na dana sytuacje patrzeć cały czas z jednej i tej samej strony i stosować zawsze te same strategie, nie widząc tego, że teraz nie dają one już żadnego rezultatu. Jest jeszcze chaos emocjonalny, zależny od pracy jednej półkuli. Ponieważ nie uruchomiłeś logicznych umiejętności, czujesz się przytłoczony i bezradny. Nie potrafisz się skupić ani jasno myśleć i tym samym skutecznie zająć się rozwiązywaniem problemu. W twojej głowie kora przedczołowa nie potrafi się porozumieć z ciałem migdałowatym. Nie dogadują się. W związku z tym, nie jesteś w stanie przerwać reakcji walki i ucieczki lub zastygnięcia w bezruchu.Taka chaotyczna reakcja częściej występuje u osób, które w dzieciństwie były zaniedbywane. Ale tak jak pisałam o tym wcześniej można nad tym pracować, a nawet trzeba.Zadbaj o dobre relacje z bliskimi . I nie musi to być koniecznie rodzina. Doceń te osoby, które masz bliska siebie i wiesz, że możesz na nie liczyć

A teraz trochę o Twoim podejściu do stresu, jak wiele od niego zależy.

Stresuj się mądrze.

Wyniki badań prowadzone przez Alię Crum, a opisane w książce pt.” Siła stresu” Kelly McGonigal wskazują, że nastawienie psychiczne do stresu odgrywa bardzo ważną rolę. Kształtuje nie tylko sposób myślenia, ale pokazuje w jaki sposób masz postępować. Jeżeli masz negatywne podejście do stresu, to staje się on doświadczeniem, którego trzeba unikać. Staje się sygnałem do ucieczki. Jeżeli masz negatywne podejście do stresu to prawdopodobnie radzisz sobie z nim poprzez unikanie. czyli :

  • Starasz się odwracać uwagę od przyczyny stresu zamiast sobie z nią poradzić.
  • Koncentrujesz się na eliminowaniu doznań związanych ze stresem czyli np. ze spoconymi dłońmi, czerwonymi policzkami bólem brzucha – bierzesz środki przeciwbólowe? – zamiast zająć się ich źródłem
  • Sięgasz po alkohol, papierosy itp. bo mówisz sobie, że musisz się odstresować?
  • Przestajesz się angażować w relację, które są przyczyną stresu

A jak reagują osoby, które akceptują stres? Jesteś taka osobą?

  • Czy akceptujesz fakt, że sytuacja stresowa rzeczywiście zaistniała?
  • Czy planujesz strategie radzenia sobie ze źródłem stresu ?
  • Czy szukasz informacji, prosisz o pomoc czy radę ?
  • Czy podejmujesz kroki na rzecz usunięcia lub zmiany źródła stresu ?
  • Czy robisz z tej sytuacji stresowej użytek i wykorzystujesz ją do rozwoju osobistego, do tego aby wykorzystać tą sytuację w potrzebny i korzystny dla Ciebie sposób?

Dostrzegaj dobre strony stresu, nie unikaj go, szukaj jego źródeł. Jeżeli czujesz, że jednak sam/sam nie potrafisz poradzić sobie z sytuacją w której się znalazłeś skorzystaj z porad bliskich Ci osób, porozmawiaj z nimi o tym co Cię dręczy, nie unikaj trudnych tematów, nie odrzucaj wsparcia bliskich. jeżeli nie możesz skorzystać ze wsparcia bliskich osób to korzystaj z terapeutów i coachów u których znajdziesz wsparcie i zrozumienie.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *