SKUTECZNOŚĆ DECYZJI A EMOCJE

Skuteczność decyzji a emocje

„Emocje są piękne i mądre” pisał Rafał Ohme w swojej książce pt „Emo sapiens. Harmonia emocji i rozumu” Ale czy pomagają nam być skutecznymi?  Czy pomagają nam skutecznie podejmować decyzje?

Codziennie podejmujemy setki a może tysiące decyzji. Niektóre są Male, o niewielkim znaczeniu, a niektóre są o znaczeniu strategicznym dla naszego życia, albo dla naszych biznesów.  Wiesz jak jes skutecznie podejmować ?

Czy jest tak, że stajesz przed podjęciem jakiejś trudnej decyzji i paraliżuje Cię strach / stres/lęk? A może jest tak, że radość z osiągniętego sukcesu przysłania Ci realny ogląd rzeczywistości? Żeby zapanować nad emocjami i skutecznie podejmować działania czy decyzje, należy najpierw zrozumieć skąd się wzięły emocje i jak ona działają. Gdzie powstają emocje. Emocje to nasz układ limbiczny, a w nim ciało migdałowate. Ciało migdałowate to centrum dowodzenia emocjami w kształcie migdała. To tutaj   powstają wszystkie emocje u zwierząt i pierwotne u ludzi. Ważną rolę w powstawaniu emocji ma jeszcze wzgórze i kora przedczołowa. Wzgórze to dystrybutor , to ono odbiera sygnały od mózgu od zmysłów i decyduje co dalej z tym zrobić. Kora przedczołowa analizuje wiedzę, wyciąga wnioski dokonuje racjonalnych wyborów, tu powstają emocje wyższe.

Wzgórze może wysłać sygnał najpierw do kory mózgowe a potem do ciała migdałowatego i wtedy wszystko jest ok. ( tak nam się wydaje) Bo kora analizuje wszystko i dopiero dalej sygnał przesyłany jest do ciała migdałowatego. Ale co jeżeli wzgórze przesyła sygnałe bezpośrednio do ciała migdałowatego co wtedy się dzieje. Jak to wpływa na podejmowane przez nas decyzje i I jaka jest ich skuteczność.

Przyjrzyjmy się pierwszemu przypadkowi czyli wzgórze wysyła sygnał do kory przedczołowej,  a następnie do ciała migdałowatego.     Czyli najpierw analizujemy sytuację a potem następuje emocja. Okazało się jednak, że istnieje szybsza droga przekazywania informacji. Tzw. dolna czyli ze wzgórza prosto do ciała migdałowatego.  Bez żadnej analizy tylko do razu emocja. Jakie znaczenie dla sprawy skuteczności podejmowania decyzji mają te dwie drogi górna i dolna? Czas podejmowania decyzji i skutecznego działania jest następujący: droga górną to 300 milisekund, a drogą dolną 50 milisekund. Jeżeli nasze, Twoje życie jest zagrożone, to dobrze jest gdy nasz mózg reaguje w przeciągu 50 milisekund, a nie 300.

 Widzisz niedźwiedzia  na swojej drodze to która reakcja będzie dla Ciebie korzystniejsza?  No myślę, że nie muszę Ci na to pytanie odpowiadać. Wiadomo , że tzw. „droga dolna” bo jest krótszy czas reakcji , decyzja jest podejmowana dużo szybciej, to są decyzje podejmowane na poziomie podświadomym.. Bo co by się stało, jakbyśmy decyzję podejmowali tylko drogą górną? Tzn. najpierw zacząłbyś analizować jak to jest, dlaczego ten niedźwiedź stanął na mojej j drodze, zaczął byś analizować, która droga ucieczki jest najlepsza, a w tym czasie mogłoby tak się stać, że stanął byś się nie lada przysmakiem dla niedźwiedzia. Dlatego bardzo dobrze jest gdy nasze reakcje w takich chwilach przebiegają drogą dolną, czyli tą krótszą czyli bezpośrednio ze wzgórza do układu limbicznego i emocje kierują Twoimi działaniami i tym samym pomagają Ci być skutecznymi w Twoich działaniach. Podejmowanie decyzji tzw. drogą górną też jest potrzebne. W toku ewolucji na bazie emocji tych pierwotnych zbudował się drugi system zależny od kory mózgowej- emocje wyższe. Zaczęły pojawiać się doznania takie jak miłość, sentyment zależność, lojalność, zazdrość i inne. Emocje wyższe często  są mieszanką emocji pierwotnych, popatrz radość + strach  daje nam poczucie winy, zaskoczenie plus smutek co nam daje? Rozczarowanie. Radość plus zaskoczenie to zachwyt  itd. Wyższe emocje powodują , że wzruszasz się gdy słuchasz pięknej muzyki, gdy oglądasz piękny obraz, masz tremę przed wystąpieniami publicznymi. Te reakcje nie są wrodzone, tworzą się dzięki rozumnemu i uczuciowemu wychowaniu, a potem zmieniają się przez całe życie.  Wiedząc jak działają te dwa systemy reagowania, Daniel Kahneman w swojej książce pt. Pułapki myślenia”  opisuje dwa systemy, które pomagają nam w podejmowaniu decyzji. Jeden tzw. system pierwszy czyli automatyczny i drugi system tzw. wysiłkowy, (inni psychologowie nazywają go refleksyjnym).

Jak podejmować skuteczne decyzje?  

Wesz już, że jest bodziec na który Ty reagujesz,  najczęściej automatycznie, ale ponieważ jesteś człowiekiem masz zdolność da wykorzystywania tej dogi górnej, czyli możesz pomyśleć. Zanim podejmiesz decyzję zrób TO !!!

Może być tak : ktoś Cię denerwuje obrażasz się na niego – sposób myślenia drogą dolną, ale jeżeli ktoś Cię denerwuje,  a TY najpierw przeanalizujesz sytuacje dla czego tak się dzieje, może miał zły dzień, może jest zdenerwowany, niewyspany, może go coś boli, a może tak się zachowuje żeby Cię zdenerwować. Jeżeli to zrobisz  będziesz mógł podjąć odpowiednią decyzje i z odpowiednim skutkiem.

Jak zrobić żeby ta przestrzeń między bodźcem a Twoją reakcją na zachowanie była większa?

Oto kila pomocnych rad:

  • Nie poddawaj się w małych sprawach
  • Pomyśl, że potrafisz kontrolować swoje reakcje
  • Wymagaj od siebie-zawsze
  • Podchodź do życia jak do wyzwania
  • Rób postanowienia
  • Miej poczucie kontroli nad tym co robisz
  • Bądź zaangażowany .

Czyli ważne jest byś przy skutecznym podejmowaniu decyzji działał świadomie, gdy nastąpi bodziec, zamiast zareagować natychmiast, najpierw zrozum. Jeżeli powiększysz sobie przestrzeń między bodźcem a reakcją stosując się do tych kilku ww. rad, to Twoje decyzje będą na pewno racjonalne i skuteczne.  

Opublikowano
Umieszczono w kategoriach: EMOCJE

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *